Hawaiʻi Guidelines for
Culturally Healthy and Responsive Learning Environments

  1. He hoʻohui pū i nā ʻaoʻao o ka moʻomeheu, ʻo ka hana kuʻuna, ka ʻōlelo, ka mōʻaukala, a me ke kuanaʻike, i loko ke aʻo kāʻokoʻa ʻana e hānai a hoʻomōhala aku i ka naʻau, ke kino, ka noʻonoʻo, ka launa kanaka, a me ka mana.
  2. He hoʻomau i nā hana e mau ai ka ʻike kuʻuna Hawaiʻi, nā loina Hawaiʻi, a me ka ʻōlelo Hawaiʻi, i mea e ola ai ka mauli o ke kanaka a e puka mau ai ka honua hoʻonaʻauao holoʻokoʻa.
  3. He hoʻomau i ke aloha a mahalo i ka ʻike kuʻuna o ka lāhui, me ka ʻimi ʻana i mau ala hou e pili ai me ka ʻike o nā lāhui a kuanaʻike ʻē aʻe.
  4. He hoʻoulu i ke aloha hoʻonaʻauao, mai ka lā hiki a ka lā kau, me ka ʻimi ʻana i ke kūlana poʻokela o ka hana aʻo, alakaʻi a noʻonoʻo.
  5. He hoʻolako i nā honua palekana e maikaʻi ai ka naʻau, ke kino, ka noʻonoʻo, ka launa kanaka, a me ka pili ʻuhane o ke kaiaulu holoʻokoʻa.
  6. He hoʻoulu i ka hoʻomaopopo ē, i loko nō o ka loliloli mau o ka moʻomeheu a hana kuʻuna e kū nei, ua paʻa ia kahua ma muli o ka ʻike i ka hana a me ke ʻano o ka wā i hala. He ʻike ia e kōkua mai ana i ke kanaka ma ka wā e hiki mai ana.
  7. He ʻōlelo Hawaiʻi i mea e piʻi ai ka mākau ʻōlelo a me ka mākau hoʻokaʻaʻike, ma nā pōʻaiapili like ʻole o ke ola.
  8. He hana kaʻawale a he hana alu like paha me ka poʻe o ke kaiaulu ma ka hoʻomau i nā hana kuʻuna pili i ka hoʻonaʻauao e mau ai ka ʻike kuʻuna a me nā kumu waiwai like ʻole ma loko o ka honua hoʻonaʻauao.
  9. He hoʻohana i nā ʻano like ʻole o ka loiloi ʻana i ka hopena o ke aʻo ʻana, a na ia hoʻohana hoʻi e hōʻike mai i ka maikaʻi me ka ʻole o ke aʻo ʻana o ka honua hoʻonaʻauao.
  10. He hoʻoulu i ke aloha ʻōlelo, aloha mōʻaukala, aloha moʻomeheu, a me ke aloha kuanaʻike Hawaiʻi, e mau ai ka Hawaiʻi ma kona ʻano iho nō he kū hoʻokahi. Support lifelong aloha for Hawaiian language, history, culture, and values to perpetuate the unique cultural heritage of Hawaiʻi.
  11. He hoʻoulu i ka mōhala o ke kanaka nona iho e paʻa ai kona mauli, kona ʻike a mākau kālaiʻike, ka mākau hoʻoholo manaʻo me ka pono, a me ka hiki ʻana iā ia ke kōkua i ka ʻohana, a i nā kaiaulu o ʻaneʻi a i nā kaiaulu a puni ka honua.
  12. He hoʻomōhala i ka hoʻomaopopo i ka ʻōlelo Hawaiʻi, ka mōʻaukala, a me ka moʻomeheu Hawaiʻi, ma o ke kuanaʻike ʻōiwi. Pēlā e ʻike ʻia ai ka minamina aloha o ke kanaka iā ia iho, i kona ʻāina, i kona kaiaulu, a i ka honua holoʻokoʻa.
  13. He mahalo i ke kuanaʻike Hawaiʻi a me kona waiwai i loko o nā kuanaʻike ʻē he nui o ka honua. He mea ia e ʻoi aʻe ai ka ʻike o ke kanaka nona iho, no kona ʻohana, a no nā kaiaulu o kona ʻāina a ma kahi ʻē.
  14. He hoʻolālā i nā hopena aʻo e ulu ai ka pilina ma waena o nā kānaka, nā hanauna, nā wahi, a me ke kaiapuni. He mea ia e pili ai ke kuanaʻike o ke kanaka me kona wahi, me ka hoʻomaopopo i ko ka poʻe o waho.
  15. He mālama i ka honua hoʻonaʻauao holoʻokoʻa a me ke kaiapuni ma ke kākoʻo ʻana i ka hoʻonaʻauao, i ke kuleana kahu, i ke ō o nā kumu waiwai, a i ka pilina ʻuhane.
  16. He hoʻoulu i ka ʻaoʻao ʻauamo kuleana o ke kanaka no ka wā i hala, ka wā ʻānō, a me ka wā e hiki mai ana, i mea e mōakāka ai nā pahuhopu o ke ola, a e ʻolu ai ke kanaka, kona ʻohana, kona kaiaulu, a me nā kaiaulu ʻē aʻe o ka honua.